GIẢI PHÁP SỬ DỤNG PHẦN MỀM NGUỒN MỞ (OPEN SOURCE SOFTWARE) ĐỂ QUẢN LÝ TÀI LIỆU ĐIỆN TỬ VÀ LƯU TRỮ ĐIỆN TỬ Ở VIỆT NAM

Xem cỡ chữ

  Vài nét về phần mềm nguồn mở (Opcn Sourcc Soft\vare) Phần mềm nguồn mở (PMNM) đang trở thành một xu huớng lớn trên thế giới. Nhờ dỡ bò dần các rào càn về bản quyền, dễ dàng can thiệp, được cung cấp miễn phí hoặc với giá rẻ, nó được kỳ vọng làm thay đổi diện mạo của ngành công nghệ thông tin cũng như việc ứng dụng của các ngành, lĩnh vực, tổ chức trong xã hội. Đièu này đặc biệt có ý nghĩa với các nước đang phát triển như Việt Nam bởi chúng ta có thể tiếp cận được công nghệ mới với chi phí rất thấpL Vậy PMNM là gì?

Theo Bruce Perens (người đưa ra định nghĩa phần mềm nguồn mở), “Nguồn mở” là cách để mọi người cộng tác về phần mềm mà không có sự trở ngại nào với tất cả các vấn đề về sờ hữu trí tuệ, hoặc không phải thương thảo về các hợp đồng, nói chung là chúng tôi muốn có phần mềm để làm việc, muốn có khả năng nhờ mọi người đóng góp vào sửa lỗi cho nó, vì thế chúng tôi kí sinh một vài quyền sờ hữu trí tuệ và chi cốt để toàn bộ thế giới sử dụng các phần mềm đó.


Theo David Wheeler thì “PMNM là những chương trinh mà quy trình cấp phép sẽ cho người dùng quyền tự do chạy chương trinh theo bất kỳ mục đích nào, quyền nghiên cứu và sửa đổi chương trình, quyền sao chép và tái phát thành phần mềm gốc hoặc phần mềm đã sửa đổi (mà không phải trả tiền cho những người lập trình trước)”.


PMNM/Tự do [Free/Open Source Software-(FOSS)] là những phần mềm được cung cấp dưới cả dạng mã nhị phân (binary code) và mã nguồn thường là miễn phí về bản quyền. Người dung có quyền sửa đổi, cải tiến, phát triển, nâng cấp theo một số nguyên tắc chung nhất định theo điều khoản quy định trong giấy phép PMNM mà không được phép làm với Phần mềm nguồn đóng hay còn gọi là Phần mềm thương mại.

  Giải pháp sử dụng phần mềm nguồn mở để quản lý tài liệu điện tử và lưu trữ điện tử ở Việt Nam
Có thể  nói, kể từ khi ý tưởng và giải pháp nguồn mở ra đời thì lĩnh vực quản lý tài liệu điện tử và lưu trữ điện tử cũng đã được xem xét như là một lĩnh vực ứng dụng đầu tiên và phổ biến. Chúng ta có thể kể ra một số phần mềm nguồn mở tiêu biểu như:
1.    Contineo
2.    Knowledge Tree Document Management
3.    Haystack
4.    Document Management
5.    Jlibrary
6.    MyDMS
7.    Alfresco
Trong đó, phần mềm Alfresco và KnowledgeTree đã trở nên quen thuộc và là lựa chọn ưu tiên của các cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp

*Alfresco
Alfresco là một phần mềm nguồn mở dùng cho Microsoft Windows và các hệ điều hành tương tự Unix khác. Alfresco có hai phiên bản: Alfresco Community Edition là phần mềm miễn phí dựa trên các chuẩn mở và giấy phép mã nguồn mở LGPL. Alfresco Enterprise Edition là phiên bản thương mại cho đối tượng doanh nghiệp. Alfresco bao gồm một kho quản trị nội dung (content repository), đi cùng một web portal framework dùng cho việc quản lý và sử dụng nội dung được lưu trữ, một giao thức CIFS hỗ trợ tương thích với hệ thống file trên Microsoft Windows và các hệ điều hành tương tự Unix khác, một hệ thống quản lý nội dung web có khả năng xây dựng các ứng dụng web và website tĩnh qua Apache Tomcat, engine tìm kiếm Lucene, engine quy trình jBPM. Hệ thống Alíresco được phát triển trên công nghệ Java. John Nevvton (đồng sáng lập Documentum) và John Powell (cựu coo của Business Objects) đã sáng lập Alữesco Soítvvare, Inc. vào năm 2005. Vào tháng 10 năm 2009, báo cáo Open Source CMS Market Share 2009 đã tôn vinh Alíresco là hệ thống quản trị nội dung web nền Java hàng đầu.
Một sổ tính năng chỉnh của Al/resco bao gồm:
-    Document Management (quản lý tài liệu): đây là tính năng chù đạo và thành công nhất của Alfresco.
-    Web Content Management (quản lý nội dung web, bao gồm khả năng tạo ứng dụng web hoàn chỉnh và ảo hóa session).
-    Records Management (quản lý hồ sơ theo chứng chỉ 5015.2)
-    Truy cập kho dữ liệu (Repository) qua CIFS/SMB, FTP, \VebDAV, NFS và CMIS.
-    jBPM workflow (engine quy trình jBPM).
-    Lucene search (engine tìm kiếm Lucene).
-    Hỗ trợ đa nền tảng (chính thức hỗ trợ Windows, Linux và Solaris).
-    Giao diện người dùng nền trình duyệt (hỗ trợ chính thức cho Internet Explorer và Firefox).
-    Tích hợp với ứng dụng desktop như Microsoữ Offíce và OpenOffice.org.
-    Hỗ trợ Clustering.
-    Hỗ trợ nhiều hình thức chứng thực: NTLM, LDAP, Kerberos, CAS.
-    Hỗ trợ nhiều hệ quản lý cơ sở dữ liệu mạnh mẽ: mysql, postgresql, Oracle.
* KnovvIeadgeTree
KnowleadgeTree là phần mềm tự do nguồn mở dùng cho quản lý tài liệu, phát hành theo giấy phép mở GPL.
KnowleadgeTree cho phép tổ chức, quản lý các dạng tài liệu trong toàn bộ vòng đời hoạt động, bao gồm việc tạo lập, xem, chỉnh sửa, quản lý phiên bản, lưu trình tương tác, xuất bản, lưu trữ, chia sẻ...
KnowleadgeTree cho phép tích hợp với các bộ ứng dụng văn phòng phổ biến và hỗ trợ giao diện tích hợp với các ứng dụng khác. Bản thân KnowleadgeTree đã hỗ trợ lưu trình (workflow hay còn gọi là business process) ở mức đơn giản. Người dùng có nhu cầu xây dựng các lưu trình phức tạp hơn có một lựa chọn rất phù hợp, đó là sử dụng ProcessMaker tích hợp cùng Knowleadge.
ProcessMaer là phần mềm tự do nguồn mở dùng cho quản lý xây dung và vận hành lưu trình, phát hành theo giấy phép mở AGPL.


ProcessMaker hỗ trợ công cụ thiết kế các lưu trình đồ họa kéo thả giúp người dùng dễ dàng hơn trong việc xây dựng, tùy biến và vận hành các lưu trình theo nhu cầu công việc. ProcessMaker tích hợp cùng KnowledgeTree trở thành một giải pháp toàn diện, đáp ứng nhu cầu về quản trị tài liệu và lưu trình công việc một cách hiệu quả.
KnowledgeTree và ProcessMaker đều được xây dựng trên PHP, hoạt động trên tất cả các hệ điều hành phổ biến.


Một số đề xuất
-    Đối vói các cơ sở đào tao chuyên ngành lưu trữ tài liệu điện tử (Trường Đại học Nội vụ Hà Nội): cần đưa các nội dung về phần mềm nguồn mở, giới thiệu, đào tạo, thực hành về một số phần mềm nguồn mở ứng dụng trong lĩnh vực văn thư - lưu trữ đã và đang được các thư viện thế giới và Việt Nam sử dụng. Như vậy sẽ trang bị cho cán bộ văn thư - lưu trữ tương lai cả về nhận thức và kỹ năng thực hành về phần mềm nguồn mở, qua đó sẽ góp phần đẩy nhanh ứng dụng phần mềm nguồn mở vào hoạt động của các cơ quan lưu trữ trong thời gian tới.


-    Đối vói hoạt động thực tiễn của các cơ quan văn thư - lưu trữ Việt Nam hiện nay: lãnh đạo các cơ quan văn thư - lưu trữ cần quan tâm và chi đạo bộ phận IT của đơn vị mình nghiên cứu, học tập, ứng dụng, trao đổi với các đơn vị bạn (kể cả trong và ngoài nước) để sớm đưa những phần mềm nguồn mở vào sử dụng.


Kết luận


Cùng với quá trình đổi mới của đất nước, sự ra đời của Luật Lưu trữ, sự nghiệp văn thư - lưu trữ Việt Nam đang ngày càng phát triển và hội nhập với khu vực và thê giới. Điều đó cũng có nghĩa là chúng ta sẽ phải thực hiện những qui định chung trong quá trình hội nhập, trong đó có qui định về bản quyền, sở hữu trí tuệ. Trong điều kiện khó khăn về tài chính cũng như trình độ về IT của các cơ quan văn thư - lưu trữ Việt Nam hiện nay thì giải pháp sử dụng phần mềm nguồn mở sẽ là cách giải quyết những khó khăn nêu trên.

 

Nguồn (Kỷ yếu Hội thảo Khoa học Quản lý tài liệu điện tử và lưu trữ điện tử)

Bình luận


Mã kiểm tra


 
 

Tìm kiếm